Pełnomocnictwo w Kancelarii Notarialnej: Rodzaje, Forma i Niezbędne Formalności

W życiu codziennym i w obrocie gospodarczym często zdarzają się sytuacje, w których nie możemy osobiście dokonać czynności prawnej lub urzędowej. Wyjazd zagraniczny, choroba, podeszły wiek lub po prostu nadmiar obowiązków sprawiają, że potrzebujemy wsparcia zaufanej osoby. Rozwiązaniem przewidzianym przez prawo jest instytucja pełnomocnictwa.

Choć pełnomocnictwo można w wielu przypadkach sporządzić samodzielnie, wizyta u notariusza gwarantuje pewność obrotu, weryfikację tożsamości oraz – co najważniejsze – zachowanie formy wymaganej dla ważności wielu czynności prawnych.

Rodzaje pełnomocnictw

Polski system prawny wyróżnia trzy podstawowe rodzaje pełnomocnictw, różniące się zakresem umocowania:

1. Pełnomocnictwo ogólne – upoważnia do dokonywania czynności tzw. zwykłego zarządu. Pozwala ono pełnomocnikowi na załatwianie bieżących spraw życia codziennego (np. odbiór korespondencji, reprezentacja przed urzędami w standardowych procedurach, administrowanie nieruchomością). Co istotne, zgodnie z Kodeksem cywilnym, pełnomocnictwo to musi być udzielone na piśmie pod rygorem nieważności.

2. Pełnomocnictwo rodzajowe – jest niezbędne, gdy chcemy upoważnić kogoś do dokonywania czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu. Dokument ten musi określać rodzaj czynności (np. pełnomocnictwo do zawierania umów najmu, pełnomocnictwo do sprzedaży nieruchomości w ogólności – bez wskazywania konkretnej działki czy lokalu).

3. Pełnomocnictwo szczególne – dotyczy umocowania do dokonania konkretnej, ściśle określonej czynności prawnej (np. sprzedaży konkretnego lokalu mieszkalnego opisanego numerem księgi wieczystej).

Czy można udzielić pełnomocnictwa „do wszystkiego"?

Częstym pytaniem zadawanym notariuszom jest prośba o sporządzenie „pełnomocnictwa do wszystkiego". Należy stanowczo podkreślić, że w polskim systemie prawnym taka konstrukcja jest niedopuszczalna. Pełnomocnictwo, które w sposób nieograniczony umocowywałoby do dokonywania wszelkich czynności w imieniu mocodawcy, jest nieważne jako sprzeczne z art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego. Precyzyjne określenie zakresu umocowania leży w interesie bezpieczeństwa Mocodawcy.

Forma pełnomocnictwa: Kiedy konieczny jest Notariusz?

Kluczową zasadą, o której należy pamiętać, jest treść art. 99 Kodeksu cywilnego. Przepis ten stanowi, że jeżeli do ważności czynności prawnej potrzebna jest szczególna forma, pełnomocnictwo do dokonania tej czynności powinno być udzielone w tej samej formie.

W praktyce oznacza to, że:

• Jeśli pełnomocnik ma w Państwa imieniu sprzedać, kupić, darować lub obciążyć nieruchomość (np. hipoteką), pełnomocnictwo musi mieć formę aktu notarialnego, ponieważ sama umowa sprzedaży nieruchomości wymaga tej formy.
• W przypadku czynności mniej sformalizowanych, wystarczające może być pełnomocnictwo z podpisem notarialnie poświadczonym.

Zawsze warto skonsultować się z notariuszem przed wizytą, aby dobrać odpowiednią formę do planowanych działań.

Kogo i jak można upoważnić?

Pełnomocnikiem może być osoba fizyczna posiadająca co najmniej ograniczoną zdolność do czynności prawnych.

• Wielość pełnomocników: Można ustanowić jednego pełnomocnika, ale można też kilku. W akcie notarialnym należy wówczas określić sposób ich działania – czy każdy z nich może działać samodzielnie (niezależnie od pozostałych), czy też muszą działać łącznie.
• Odwołanie pełnomocnictwa: Mocodawca może w każdej chwili odwołać udzielone pełnomocnictwo (chyba że zrzekł się tego prawa z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego).
• Wygaśnięcie: Umocowanie wygasa z różnych przyczyn, między innymi: wraz ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, z upływem czasu (jeśli było terminowe), po wykonaniu czynności (w przypadku pełnomocnictwa szczególnego).

Przygotowanie do wizyty w Kancelarii – Wymagane dokumenty

Aby czynność przebiegła sprawnie, notariusz będzie potrzebował kompletu informacji i dokumentów. Warto o tym pomyśleć zawczasu.

Ważne: Obecność pełnomocnika przy sporządzaniu pełnomocnictwa nie jest konieczna – dokument podpisuje tylko osoba udzielająca pełnomocnictwa (Mocodawca).

Niezbędne dane i dokumenty:

1. Dane Mocodawcy (Osoby udzielającej pełnomocnictwa):

   • Imiona i nazwisko,
   • Imiona rodziców,
   • Numer PESEL,
   • Adres zamieszkania,
   • Stan cywilny,
   • Dane dokumentu tożsamości: numer dowodu osobistego lub paszportu, data ważności oraz organ wydający.

2. Dane Pełnomocnika:

   • Imiona i nazwisko,
   • Numer PESEL (jest to kluczowy identyfikator).

3. Zakres pełnomocnictwa:

   • Jasne określenie, do jakich czynności chcemy upoważnić daną osobę.

4. W przypadku nieruchomości:

   • Jeśli pełnomocnictwo dotyczy zbycia lub obciążenia nieruchomości (działki, mieszkania) lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, należy podać numer Księgi Wieczystej oraz okazać podstawę nabycia (np. wypis aktu notarialnego zakupu, darowizny czy postanowienie sądu o spadku).

UWAGA – Zastrzeżenie numeru PESEL:

Od niedawna funkcjonuje Rejestr Zastrzeżeń Numerów PESEL. Notariusz przed dokonaniem czynności ma obowiązek weryfikacji, czy PESEL Mocodawcy nie jest zastrzeżony. Jeśli PESEL jest zastrzeżony, notariusz odmówi dokonania czynności. Prosimy o cofnięcie zastrzeżenia (np. w aplikacji mObywatel) przed wizytą w kancelarii.

Koszty

Koszty czynności notarialnych są regulowane przez Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości.

• Taksa notarialna: Za sporządzenie pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego (upoważniającego do dokonania jednej czynności) stawka wynosi co do zasady 100 zł netto (+ 23% VAT). Jeśli pełnomocnictwo obejmuje więcej czynności, stawka może ulec zmianie.
• Wypisy: Do kosztów należy doliczyć koszt wypisów aktu notarialnego (dokumentów, które otrzymuje strona), wynoszący 6 zł netto (+ VAT) za każdą rozpoczętą stronę.
• Opłata skarbowa: Złożenie dokumentu pełnomocnictwa w urzędzie lub sądzie wiąże się z opłatą skarbową w wysokości 17 zł.
  • Zwolnienie: Jeśli pełnomocnictwo udzielane jest małżonkowi, wstępnemu (rodzice, dziadkowie), zstępnemu (dzieci, wnuki) lub rodzeństwu, czynność ta jest zwolniona z opłaty skarbowej.

---

Pełnomocnictwo notarialne to potężne narzędzie prawne, które zapewnia bezpieczeństwo i wygodę. Zachęcamy do kontaktu z naszą Kancelarią w celu ustalenia szczegółów i przygotowania projektu dokumentu.